Европа ижтимоий тармоқларга қарши: минтақада тармоқлар болалар учун чекланмоқда
Европанинг камида ўнга яқин давлати ва Европа Иттифоқи болалар учун Instagram, TikTok, YouTube ва X каби ижтимоий тармоқларни чеклаш ёки тақиқлаш масаласини муҳокама қилмоқда. Ташаббус болалар саломатлиги ва онлайин хавфсизлик билан изоҳланмоқда.
Европа давлатлари ижтимоий тармоқларга қарши жиддий чоралар кўришга киришди. Кўплаб мамлакатлар болалар ва ўсмирлар учун Instagram, TikTok, YouTube, X (Twitter), Facebook ва Snapchat каби платформаларни тақиқлаш ёки кескин чеклаш масаласини муҳокама қилмоқда. Бу АҚШнинг йирик технологик компаниялари билан янги қарама-қаршиликка сабаб бўлиши мумкин.
Бу ғоя аввал Австралияда жорий этилди. У ерда 16 ёшгача бўлган қарийб 5 миллион боланинг ижтимоий тармоқ аккаунтлари ёпилди. Энди Европа ҳам шу йўлдан боришни кўзламоқда.
Сешанба куни Испания бош вазири Педро Санчес ижтимоий тармоқларни кескин танқид қилиб, уларни “жамият учун хавфли ва қарамликни кучайтирувчи” деб атади. Унга жавобан Илон Маск очиқчасига қарши чиқди ва можаро сиёсий тус олди.
Ҳозирча Франция, Буюк Британия, Нидерландия, Ирландия, Полша, Дания, Греция, Норвегия ва яна бир қатор давлатлар шунга ўхшаш чекловларни кўриб чиқмоқда. Европа Иттифоқи ҳам бу масалани муҳокама қилмоқда.
Европа расмийлари ижтимоий тармоқлар болаларга зарар етказаётгани, уларни қарам қилиб қўяётгани, зўравонлик ва безориликни кучайтираётганини таъкидламоқда. Айниқса, Илон Маскка тегишли Grok сунъий интеллекти орқали розиликсиз ва ахлоққа зид тасвирлар тарқалгани жамоатчилик норозилигини кучайтирди.
Технологик компаниялар эса бундай тақиқларга қарши. Уларнинг айтишича, фойдаланувчининг ёшини аниқ текшириш жуда қийин, бунинг учун паспорт ёки ҳужжат талаб қилинади ва бу шахсий маълумотлар хавфсизлигига таҳдид солади. Шунингдек, тақиқлар болаларни ноқонуний ёки назоратсиз платформаларга олиб кириши мумкин.
Шунга қарамай, Европа учун бу масала жуда муҳим. Чунки минтақа Big Tech компаниялари учун катта даромад манбаи ҳисобланади. Агар болалар ва ўсмирлар ижтимоий тармоқлардан четлаштирилса, компаниялар катта молиявий йўқотишларга дуч келади.
Хулоса қилиб айтганда, Европа ижтимоий тармоқларни болалар учун чеклаш йўлида қатъий қадам ташламоқда. Бу қарорлар технология гигантлари, АҚШ сиёсати ва бутун интернет келажагига жиддий таъсир кўрсатиши мумкин.
