Yevropa ijtimoiy tarmoqlarga qarshi: mintaqada tarmoqlar bolalar uchun cheklanmoqda
Yevropaning kamida oʻnga yaqin davlati va Yevropa Ittifoqi bolalar uchun Instagram, TikTok, YouTube va X kabi ijtimoiy tarmoqlarni cheklash yoki taqiqlash masalasini muhokama qilmoqda. Tashabbus bolalar salomatligi va onlayn xavfsizlik bilan izohlanmoqda.
Yevropa davlatlari ijtimoiy tarmoqlarga qarshi jiddiy choralar koʻrishga kirishdi. Koʻplab mamlakatlar bolalar va oʻsmirlar uchun Instagram, TikTok, YouTube, X (Twitter), Facebook va Snapchat kabi platformalarni taqiqlash yoki keskin cheklash masalasini muhokama qilmoqda. Bu AQShning yirik texnologik kompaniyalari bilan yangi qarama-qarshilikka sabab boʻlishi mumkin.
Bu gʻoya avval Avstraliyada joriy etildi. U yerda 16 yoshgacha boʻlgan qariyb 5 million bolaning ijtimoiy tarmoq akkauntlari yopildi. Endi Yevropa ham shu yoʻldan borishni koʻzlamoqda.
Seshanba kuni Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanches ijtimoiy tarmoqlarni keskin tanqid qilib, ularni “jamiyat uchun xavfli va qaramlikni kuchaytiruvchi” deb atadi. Unga javoban Ilon Mask ochiqchasiga qarshi chiqdi va mojaro siyosiy tus oldi.
Hozircha Fransiya, Buyuk Britaniya, Niderlandiya, Irlandiya, Polsha, Daniya, Gretsiya, Norvegiya va yana bir qator davlatlar shunga oʻxshash cheklovlarni koʻrib chiqmoqda. Yevropa Ittifoqi ham bu masalani muhokama qilmoqda.
Yevropa rasmiylari ijtimoiy tarmoqlar bolalarga zarar yetkazayotgani, ularni qaram qilib qoʻyayotgani, zoʻravonlik va bezorilikni kuchaytirayotganini taʼkidlamoqda. Ayniqsa, Ilon Maskka tegishli Grok sunʼiy intellekti orqali roziliksiz va axloqqa zid tasvirlar tarqalgani jamoatchilik noroziligini kuchaytirdi.
Texnologik kompaniyalar esa bunday taqiqlarga qarshi. Ularning aytishicha, foydalanuvchining yoshini aniq tekshirish juda qiyin, buning uchun pasport yoki hujjat talab qilinadi va bu shaxsiy maʼlumotlar xavfsizligiga tahdid soladi. Shuningdek, taqiqlar bolalarni noqonuniy yoki nazoratsiz platformalarga olib kirishi mumkin.
Shunga qaramay, Yevropa uchun bu masala juda muhim. Chunki mintaqa Big Tech kompaniyalari uchun katta daromad manbai hisoblanadi. Agar bolalar va oʻsmirlar ijtimoiy tarmoqlardan chetlashtirilsa, kompaniyalar katta moliyaviy yoʻqotishlarga duch keladi.
Xulosa qilib aytganda, Yevropa ijtimoiy tarmoqlarni bolalar uchun cheklash yoʻlida qatʼiy qadam tashlamoqda. Bu qarorlar texnologiya gigantlari, AQSh siyosati va butun internet kelajagiga jiddiy taʼsir koʻrsatishi mumkin.
