Trampning urush tezda tugashi haqidagi bayonotlaridan keyin neft narxi 93 dollargacha pasaydi

AQSh prezidenti Donald Tramp Erondagi urush “juda tez orada” yakunlanishiga ishora qilganidan soʻng, jahon bozorida neft narxi sezilarli darajada pasaydi.

Dushanba kuni Yaqin Sharqdan energiya taʼminotining uzoq muddatli uzilishiga olib kelishi mumkinligi haqidagi xavotirlar sabab neftning bir barreli narxi qariyb 120 dollargacha koʻtarilgan edi. Biroq Trampning bayonotidan soʻng narx 93 dollar atrofida pasaydi.

Garchi xom neft narxi urushdan oldingi davrga nisbatan hali ham sezilarli darajada yuqori boʻlsa-da, fond bozorlari tezda tiklana boshladi.

• Londonning FTSE 100 indeksi savdoni 1,3 foiz oʻsish bilan boshladi.
• Osiyo bozorlaridagi savdolar davomida Brent xom nefti narxi bir paytning oʻzida 84 dollardan pastga tushib, keyin yana 93,76 dollargacha koʻtarildi.
• AQShning West Texas Intermediate (WTI) xom nefti esa 4 foizga arzonlashib, bir barreli 90,96 dollarni tashkil qildi.

Prezidentning aytishicha, u “urush deyarli toʻliq yakunlandi” deb hisoblaydi. Floridadagi matbuot anjumanida u buni shunday izohladi:

“Biz kichik bir ekskursiya uyushtirdik, chunki qandaydir yovuzlikdan qutulish uchun buni qilishimiz kerak deb his qildik. Keyin esa bu juda qisqa ekskursiya boʻlganini koʻrasiz”.

Biroq Tramp Eronni global neft va gaz taʼminoti uchun juda muhim boʻlgan Hurmuz boʻgʻozini toʻsib qoʻymaslik haqida qatʼiy ogohlantirdi.

“Agar Eron Hoʻrmuz boʻgʻozida neft oqimini toʻxtatadigan biror ish qilsa, Amerika Qoʻshma Shtatlari ularga shu paytgacha berilgan zarbalardan yigirma barobar qattiqroq zarba beradi”, — deb yozdi u ijtimoiy tarmoqlarda.

Bunga javoban, Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi Eron qurolli kuchlari mintaqadan “bir litr ham neft eksport qilinishiga yoʻl qoʻymasligini” maʼlum qildi.

Hoʻrmuz boʻgʻozi jahon energiya bozori uchun nihoyatda muhim hisoblanadi — dunyo neftining qariyb beshdan bir qismi aynan shu tor dengiz yoʻli orqali oʻtadi.

Fors koʻrfazida yuk tashish xavfsizligi keskin oshayotgan xavf bilan bogʻliq.

Xalqaro tadqiqotlar boʻyicha S. Rajaratnam maktabi tadqiqotchisi Park Ki Xyun quyidagilarga eʼtibor qaratdi:

• Hozirgi neft narxlari AQSh va Isroilning Eronga havo hujumlaridan oldingi darajadan qariyb 20 foizga yuqori boʻlib qolmoqda.
• Narxlar hali ham beqaror boʻlib qoladi, chunki yuk tashuvchi kompaniyalar xavf-xatarni hisobga olib qoʻshimcha ustama toʻlovlar talab qilmoqda.