Telegram’ning Rossiyadagi 500 mln dollarlik obligatsiyalari Gʻarb sanksiyalari tufayli muzlatildi

Rossiyada Telegram’ning qariyb 500 mln dollarlik obligatsiyalari Gʻarb sanksiyalari sababli muzlatib qoʻyildi. Bu haqda FInancial Times nashri xabar berdi.

Ushbu holat asoschi Pavel Durov soʻnggi yillarda Moskva bilan aloqalarni uzishga uringaniga qaramay, messenjerning Rossiya moliya infratuzilmasiga hanuz qisman bogʻliq ekanini koʻrsatib berdi.

Telegram soʻnggi yillarda qarz yukini kamaytirish maqsadida bir necha bor obligatsiyalar chiqargan. Xususan, 2025 yil may oyida kompaniya 1,7 mlrd dollarlik obligatsiyalarni joylashtirdi. Investorlar bilan muloqotlardan xabardor FT manbalariga koʻra, Telegram 2026 yilda muddati tugaydigan qarz majburiyatlarining katta qismini qaytarib sotib olishga ulgurgan.

Shunga qaramay, kompaniya hali ham muomalada boʻlgan 500 million dollarlik obligatsiyalar Rossiyaning Markaziy qimmatli qogʻozlar depozitariysida (NSD) sanksiyalar tufayli harakatsiz holga kelganini maʼlum qilgan. Bu esa qarzni oʻz vaqtida toʻlash va qayta moliyalashtirish jarayonlarini jiddiy murakkablashtirmoqda.

Mazkur vaziyat 2022 yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan soʻng Yevropa Ittifoqi, AQSh va Buyuk Britaniya tomonidan NSDga nisbatan joriy etilgan aktivlarni muzlatish choralarining bevosita oqibatidir. Bu cheklovlar Rossiya infratuzilmasi orqali chiqarilgan qimmatli qogʻozlarga ega boʻlgan har qanday xalqaro kompaniyaga taʼsir qilmoqda.

Bu holat Pavel Durov uchun ayniqsa noqulay boʻldi. U uzoq yillardan buyon Telegramʼni Kreml taʼsiridan mustaqil platforma sifatida koʻrsatib keladi va Rossiya bilan bogʻliqlik haqidagi daʼvolarni “fitna nazariyalari” sifatida rad etib kelayotgan edi.

Ushbu maʼlumotlar Telegram potensial IPO (birlamchi ommaviy joylashtirish) imkoniyatlarini oʻrganayotgan bir paytda paydo boʻldi. Biroq, bu rejalar Durovning Fransiyadagi sud jarayonlari sabab kechiktirilgan.

Pavel Durov kim?

Pavel Durov 2007 yilda Rossiyaning eng yirik ijtimoiy tarmogʻi — VKontakte’ni yaratgani uchun “Rossiyaning Mark Sukerbergi” sifatida tanilgan. Milliarder 2014 yilda VKontakte’dagi ukrainalik foydalanuvchilarning maʼlumotlarini Rossiya xavfsizlik xizmatiga berishdan bosh tortgani va bosim ostida oʻz ulushini Kremlga aloqador tuzilmalarga sotganidan soʻng mamlakatni tark etganini aytgan.

Taxminan oʻsha paytda u Telegram’ga asos solgan va keyinchalik guruhni Dubayga koʻchirib, u yerda soʻz erkinligiga sodiq qolishi va hukumat aralashuviga qarshi turishini taʼkidlagan.

Telegram bugungi kunda AQShdagi Meta yoki X (sobiq Twitter) kabi raqobatchilardan farqli ravishda 100 nafardan kam toʻliq stavkali xodim bilan ishlaydi. Shunga qaramay, platforma 1 mlrddan ortiq foydalanuvchiga ega boʻlib, reklama va premium obunalar orqali jiddiy daromad ola boshlagan.

Telegram’ning moliyaviy koʻrsatkichlari

Auditdan oʻtmagan yarim yillik hisobotlarga koʻra:

• 2025 yil 30 iyun holatiga Telegram’ning naqd mablagʻlari 910 million dollarni tashkil etgan (bir yil avval 142 mln dollar).
• 2025 yilning birinchi yarmida daromadlar 870 mln dollarga yetib, yiliga nisbatan 65 foizdan koʻproq oʻsgan.
• Daromadning qariyb 300 mln dollari “eksklyuziv kelishuvlar” hissasiga toʻgʻri kelgan boʻlib, ular Toncoin bilan bogʻliq ekani taxmin qilinmoqda.
• Premium obunalar daromadi 88 foizga oʻsib, 223 mln dollarga yetgan.

Shu bilan birga, operatsion foyda qariyb 400 mln dollarni tashkil etganiga qaramay, yarim yillik sof zarar 222 mln dollar boʻlgan. Bunga 2025 yilda kripto bozoridagi pasayish fonida Telegram’ning Toncoin zaxiralari qiymatini hisobdan chiqarishi sabab boʻlgan.