Elektron tijorat boʻyicha murojaatlarning yarmidan koʻpi Uzum bilan bogʻliq — Raqobat qoʻmitasi
2026 yilning oʻtgan davrida Oʻzbekistonda elektron tijorat xizmatlari yuzasidan Raqobat qoʻmitasiga 1 230 ta murojaat kelib tushgan. Ularning 630 tasi yoki 51,2 foizi Uzum Market va Uzum Nasiya xizmatlariga toʻgʻri kelgan. Qoʻmita murojaatlarning 57,2 foizini isteʼmolchilar foydasiga hal qilgan.
Raqobat qoʻmitasining 6 oktabrda eʼlon qilgan maʼlumotlariga koʻra, yil boshidan buyon qoʻmita va uning hududiy boshqarmalariga chakana savdo, elektron tijorat hamda umumiy ovqatlanish sohalari boʻyicha jami 6 414 ta murojaat kelib tushgan.
Ularning 1 230 tasi yoki 19,2 foizi elektron tijorat bilan bogʻliq. Mazkur murojaatlarning yarmidan koʻpi Uzum ekotizimining ikkita xizmatiga toʻgʻri kelgan.
Xususan, Uzum Market boʻyicha 446 ta (36,2 foiz), Uzum Nasiya boʻyicha esa 184 ta (14,9 foiz) murojaat qayd etilgan.
Boshqa kompaniyalar orasida Alif Shop 92 ta (7,5 foiz), Ishonch doʻkonlar tarmogʻi 69 ta (5,6 foiz) va Yandex xizmatlari 63 ta (5,1 foiz) murojaat bilan keyingi oʻrinlarda turibdi.
Shunday qilib, Uzum Market va Uzum Nasiya boʻyicha murojaatlar soni ushbu uchta kompaniya xizmatlariga tegishli jami 224 ta murojaatdan qariyb 2,8 baravar koʻp boʻlgan.
2025 yilda ham murojaatlarning katta qismi Uzum bilan bogʻliq boʻlgan
Raqobat qoʻmitasining avvalgi maʼlumotlariga koʻra, 2025 yil davomida elektron tijorat boʻyicha 3 100 ga yaqin murojaat kelib tushgan.
Ularning 851 tasi Uzum Market, 842 tasi Uzum Nasiya va yana 115 tasi Uzum Tezkor xizmatlariga tegishli boʻlgan. Uchta xizmat boʻyicha jami murojaatlar soni 1 808 tani tashkil etgan.
Oʻtgan yili Uzum Market va Uzum Nasiya birgalikda murojaatlarning 55,4 foizini tashkil qilgan boʻlsa, 2026 yilning oʻtgan davrida bu koʻrsatkich 51,2 foizni tashkil etmoqda.
Biroq 2026 yil boʻyicha hali toʻliq yillik maʼlumotlar mavjud emas. Shu sababli mazkur koʻrsatkichlarni yakuniy yillik natijalar sifatida bevosita solishtirish toʻgʻri boʻlmaydi.
Shuningdek, murojaatlar sonining koʻpligi kompaniya tomonidan koʻproq qonunbuzarlik sodir etilganini anglatmaydi. Buning uchun platformalardagi buyurtmalar va mijozlar soni, shuningdek murojaatlarning qanchasi asosli deb topilganini ham hisobga olish zarur.
Murojaatlarning 57 foizdan ortigʻi isteʼmolchilar foydasiga hal qilingan
Qoʻmitaning bildirishicha, elektron tijoratga oid 1 230 ta murojaatdan 704 tasi yoki 57,2 foizi isteʼmolchilar foydasiga hal etilgan va ularning huquqlari tiklangan.
Yana 453 ta murojaat (36,8 foiz) boʻyicha huquqiy tushuntirishlar berilgan, 33 tasi (2,7 foiz) esa tegishli vakolatli organlarga yuborilgan.
Qoʻmita elektron tijorat sohasidagi asosiy muammolar qatorida tovarlarni yetkazib berish, toʻlangan mablagʻlarni qaytarish, elektron shartnomalar va muddatli toʻlov tizimiga oid masalalarni qayd etgan.
Shuningdek, onlayn platformalarning masʼuliyatini kuchaytirish, sotuvchi va xizmat koʻrsatuvchilar haqidagi maʼlumotlarning shaffofligini taʼminlash hamda nizolarni sudgacha hal qilishning raqamli mexanizmlarini rivojlantirish zarurligi taʼkidlangan.
Qoʻmita ushbu muammolarni tizimli hal qilish va elektron tijoratda isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish mexanizmlarini takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqayotganini maʼlum qilgan.
