Mercedes сотилган, қарз қайтарилади. IMAN 20 млн долларлик камомад ва бошқа эътирозларга қандай жавоб берди?
IMAN 20 млн долларлик камомад ҳақидаги даъвони рад этиб, айрим молиявий амалиётларда хатолар бўлганини тан олди.
Компанияга кўра, Рустам Раҳматов учун олинган Mercedes сотилган, BYD бўйича қарздорлик ёпилган.
Бошқарувчи компаниянинг фонд олдидаги 2,97 млн долларлик қарзини эса ноябрдан бошлаб олти ойда қайтариш ваъда қилинган.
IMAN Holding IFCB консалтинг компанияси эълон қилган ҳужжатлар ва молиявий эътирозлар юзасидан расмий баёнот берди. Компания муаммоли қарзлар, бошқарув харажатлари, автомобиллар хариди ва инвесторлар даромадини тақсимлаш бўйича ўз изоҳларини келтирган.
IMANга кўра, ҳужжатлар июлда компаниянинг ўз ташаббуси билан, IFCB вакиллари иштирокида ўтказилган аудитга тегишли. Камчиликларни бартараф этиш учун тафтиш комиссияси тузилган.
Компания айрим қарорлар ўша пайтдаги оферта асосида қабул қилинганини билдирган. Уларнинг шариатга мувофиқ эмаслиги аудитда кўрсатилгач, тегишли амалиётлар тўхтатилгани айтилган.
20 млн долларлик камомад ҳақида
IMAN 20 млн долларлик зарар ёки камомад мавжудлигини рад этган. Компания ушбу баҳога алоқадор суммаларни қуйидагича изоҳлаган.
| Кўрсаткич | Миқдор | Компаниянинг изоҳи |
|---|---|---|
| Муаммоли қарзлар бўйича захира билан қопланмаган риск | 3,5 млн доллар | Жорий портфелнинг тахминан 3,5 фоизига тенг |
| Бошқарувчи компаниянинг фонд олдидаги фоизсиз қарзи | 2,97 млн доллар | Холдинг акциялари билан кафолатланган, олти ойда қайтарилади |
| Насия савдо портфели билан инвесторлар портфели ўртасидаги фарқ | 140,75 млрд сўм | Келажакда тушиши кутилаётган савдо даромади |
Баёнотга кўра, июлдан халқаро молиявий ҳисобот стандартлари асосида ҳисоб юритишга ўтилган. Аввал миллий стандартлар қўлланган. Муробаҳа бўйича даромад ва харажатлар савдо қилинган ойда, молиявий ижарада эса ойма-ой тан олинган.
Компания шу кунгача 2,04 трлн сўмлик савдо амалга оширилганини ва 285 952 та шартнома имзоланганини билдирган. Улардан 195 061 таси фаол экани айтилган.
Фаол шартномалар бўйича насия савдо портфели 1,11 трлн сўмга яқин, инвесторлар портфели эса 965,02 млрд сўм деб кўрсатилган. IMAN ўртадаги 140,75 млрд сўмлик фарқни келажакда олинадиган даромад сифатида келтирган.
Муаммоли қарзлар бўйича рақамлар
IFCB дастлабки аудитда 31 май ҳолатига муаммоли қарзлар 9,5 млн доллар ёки портфелнинг 17–18 фоизи эканини кўрсатган эди.
IMANнинг тушунтиришича, компания муддати ўтган қарзлар ва қайтмайдиган деб баҳоланган қарзларни алоҳида ҳисоблайди. Қарздорлар билан 90 кундан кейин ҳам ишлаш давом этади, қарзлар 300 кундан кейин умидсиз деб баҳоланади.
| Кўрсаткич | 2026 йил 31 май | 2026 йил 1 октябр |
|---|---|---|
| Жами портфель | 618,41 млрд сўм | 1 105,78 млрд сўм |
| Компания ҳисобидаги муаммоли қарзлар | 58,79 млрд сўм | 71,65 млрд сўм |
| Муаммоли қарзларнинг портфелдаги улуши | 9,5 фоиз | 6,5 фоиз |
Компания келтирган рақамларга кўра, муаммоли қарзлар ҳажми 21,9 фоиз, жами портфель эса 78,8 фоиз ошган. Муаммоли қарзларнинг портфелдаги улуши 3 фоиз пунктга камайган.
IMAN кутилган йўқотишлар учун 31,91 млрд сўмлик захира шакллантирилганини билдирган. Компания захира билан қопланмаган рискни портфелнинг 3,5 фоизи деб баҳолаган. Бу кўрсаткични 3 фоизга тушириш мақсад қилинган.
2,97 млн долларлик қарз қайтарилади
IMAN бошқарувчи компаниянинг фонд олдидаги 2,97 млн долларлик фоизсиз қарзини тасдиқлаган. Маблағлар фонднинг ликвидлик учун сақланадиган бўш пуллари ҳисобидан берилгани айтилган.
Компания ушбу амалиётни ўша пайтдаги оферта билан изоҳлаган. Жумладан, IFCB тасдиқлагани айтилаётган 2025 йил 28 январдаги офертанинг 4.2-бандига таянган.
Баёнотда бошқарувчи компания ҳам фондни қўллаб-қувватлагани, платформадан фойдаланиш учун роялти олмагани ва имтиёзли тарифлар жорий этгани қайд этилган.
Аудитдан кейин фонд ҳисобидан бошқарувчи ташкилотга қарз бериш нотўғри деб топилган ва июлда тўхтатилган. Қарздорлик октябрда холдинг акциялари билан кафолатланган.
Маблағларни ноябрдан бошлаб олти ой ичида қайтариш ва жараён бўйича ҳисобот бериб бориш ваъда қилинган.
Mercedes сотилган, BYD қарзи ёпилган
IMAN Рустам Раҳматов ташаббуси билан фонд маблағларидан Mercedes-Benz S500 харид қилинганини тасдиқлаган. Автомобилни Раҳматовга АҚШ долларида йиллик 12 фоизлик устама билан ижарага бериш режалаштирилган.
Компанияга кўра, маслаҳат кенгаши офертадаги имтиёз фақат ходимларга тегишли эканини кўрсатган. Раҳматов компания эгаси ҳам бўлгани учун битим ножоиз деб топилган. Ижара ставкаси йиллик 17 фоизга ўзгартирилган, кейинчалик битим ёпилган.
Баёнотда Раҳматов 31 июлда 85,33 млн сўм ижара тўлови қилгани кўрсатилган. Mercedes 12 августда сотилиб, ундан 1,36 млрд сўмга яқин тушум олингани айтилган. Компания харид суммаси ва ижара тўловлари фондга тўлиқ қайтарилганини билдирган.
BYD Champion бўйича Раҳматов 31 июлда қолган 366,94 млн сўмлик қарздорликни муддатидан олдин тўлагани маълум қилинган. Аввалги тафтиш қарорида автомобиль учун тўловлар 2025 йил 4 майдан кейин тўхтаб қолгани қайд этилган эди.
Тақдимот ва хусусий банкинг харажатлари
IFCB ҳужжатида “Imanum 5.0” очилиш маросимига 144 минг доллар сарфлангани кўрсатилган эди. IMAN 18 июндаги тадбирнинг жами харажатини 833,12 млн сўм ёки тахминан 70 минг доллар деб келтирган.
Компанияга кўра, шундан 40,02 млн сўми, яъни 4,8 фоизи фонд ҳисобидан иловани реклама қилишга сарфланган. Қолган 793,1 млн сўмни бошқарувчи компания қоплаган.
Хусусий банкинг харажатлари IFCB билан биргаликда ўрганилиб, бошқарувчи компанияга тегишли деб топилган. IMAN ушбу суммани йиллик 20 фоизлик устама билан 24 ойда тўланадиган муробаҳа битими сифатида расмийлаштиришини билдирган.
Бошқарув харажатлари ажратилади
IFCB фонд ҳисобидан бошқарувчи компания ходимларининг иш ҳақи, маркетинг ва бошқа харажатлар қопланганига эътироз билдирган эди.
IMAN харажатларни тақсимлаш тартиби таъсис шартномаси ва оферта билан белгиланишини айтган. Компания савдо, мижоз жалб қилиш, скоринг ва ундирувга бевосита боғлиқ харажатларни фонд харажати сифатида кўрсатган.
Дастурий таъминот, риск моделлари, молия жамоаси, бренд ва тадбирларга оид бошқарув харажатлари эса бошқарувчи компания ҳисобидан қопланиши билдирилган.
Аввал инвестиция жалб қилишга оид харажатлар ҳам савдо харажати сифатида фонд ҳисобидан тўланган. IFCB эътирозидан кейин уларни ажратишга қарор қилинган. Бу ишлар ноябрдан бошлаб уч ой ичида якунланиши айтилган.
Захирага ортиқча маблағ ушлангани тасдиқланди
IMAN май ва июнда инвесторлар даромадидан IRR захирасига шартномадаги 5 фоизлик чегарадан ортиқ маблағ йўналтирилганини тан олган. IFCB ҳужжатида майдаги ажратма тахминан 23 фоиз, июндагиси 50 фоиз деб кўрсатилган эди.
Компания буни молия ва риск йўналишида қарор қабул қилиш ваколатига эга ходимнинг хатоси билан изоҳлаган. Раҳбарият ва шаръий кенгаш бундан хабардор бўлмагани, масъул ходим билан август бошида меҳнат муносабатлари тугатилгани айтилган.
Июлдан ажратмалар шартномада белгиланган 5 фоизлик чегарага қайтарилгани билдирилган.
Кейинги қадамлар
IMAN Рустам Раҳматов ижро бошқарувини мутахассисларга топшириб, кузатув кенгаши аъзоси сифатида ишлашини эълон қилди.
Компания уч нафар олимдан иборат шаръий кенгаш тузишга қарор қилган. “Usmani’s” билан ташқи шаръий аудит бошланган. Халқаро мустақил молиявий аудиторларни жалб қилиш ишлари ҳам олиб борилмоқда. Натижаларни тўлиқ эълон қилиш ваъда қилинган.
Холдинг акциядорлари ва SAFE шартномалари орқали кирган инвесторлар таркибини бир ой ичида тўлиқ рўйхатдан ўтказиш белгиланган.
