“Кибержиноятларнинг фош этилиш даражаси 8 фоизга ҳам етмаяпти”, — Президент соҳадаги жиддий камчиликлар ҳақида
Президент Шавкат Мирзиёев кибержиноятчиликка қарши курашишдаги сусткашликни кескин танқид қилди.
Бир йил давомида содир этилган кибержиноятлар оқибатида фуқароларга қарийб 2 трлн сўм зарар етган, аммо жиноятларнинг 8 фоизи ҳам фош этилмаяпти.
Аввалроқ Президент Шавкат Мирзиёев Тошкент шаҳрида хавфсиз муҳитни шакллантириш ва жамоат хавфсизлигини самарали таъминлаш масалаларига бағишланган видеоселектор йиғилиши ўтказгани хабар қилинган эди.
Йиғилишда уч йил аввал Ички ишлар вазирлигида ташкил этилган кибержиноятчиликка қарши курашиш бошқармаси фаолияти кутилган натижа бермаётгани танқид қилинди.
Хусусан, 2024 йилда Тошкент шаҳрида 16 мингдан ортиқ кибержиноят содир этилган. Натижада ўзбекистонликларга қарийб 2 триллион сўм моддий зарар етган. Шунга қарамай, ушбу жиноятларнинг фош этилиш даражаси 8 фоизга ҳам етмаган.
Қайд этилишича, жиноятчилар банк тизимидаги бўшлиқлар, аҳолининг ишонувчанлиги ҳамда технологик билим етишмаслигидан фаол фойдаланмоқда.
“Ички ишлар ва прокуратурага бу йўналишда барча масалаларни ҳал қилиб берганман. Қани натижа? Банк ва тўлов ташкилотларида ҳимоя тизимларини жорий этиш қачон якунланади?” — дея Президент масъулларга қатъий савол қўйди.
Сўнгги йилларда кибержиноятлар сони кескин ошиб, уларнинг турлари 18 тадан 62 тага етган. Айниқса, шахсий маълумотларни ўғирлаш, сунъий интеллект ёрдамида овоз ва юз қиёфасини сохталаштириш, зарарли дастурларни тарқатиш каби жиноятлар кўпаймоқда.
Ўғирланган маблағлар асосан криптовалюта орқали хорижга чиқарилаётгани қайд этилди.
Бундай жиноятларни тезкор аниқлаш ва олдини олиш учун ҳуқуқ-тартибот органлари ходимлари кибертехнологиялар ва сунъий интеллектни чуқур эгаллаши зарурлиги таъкидланди.
Шу муносабат билан Ички ишлар вазирлигида кибержиноятчилик бўйича алоҳида департамент ташкил этилади. Унинг фаолияти учун вазирнинг шахсан ўзи масъул бўлади. Шунингдек, Адлия вазирлигида кибержиноятчилик ва рақамли ҳуқуқ йўналиши бўйича алоҳида бошқарма очилади.
Маълумотларга кўра, 2025 йилнинг 11 ойида кибержиноятлар оқибатида Ўзбекистон фуқароларидан салкам 1,9 триллион сўм маблағ ўғирланган. 2021–2025 йиллар давомида мамлакатда кибержиноятлар сони 11 бараварга ошиб, 4 865 тадан 62 440 тага етган.
Ушбу даврда фуқароларга етказилган умумий зарар 3 триллион 730 миллиард сўмни ташкил этган. Шундан 1 триллион 890 миллиард сўми ўтга йилнинг 11 ойига тўғри келади.
