Илон Маск SpaceX ва xAI’ни бирлаштириб, триллион долларлик техногигант яратди

SpaceX xAI компаниясини сотиб олди ва шу орқали Илон Маскга тегишли бўлган космик технологиялар гиганти унинг сунъий интеллект йўналишидаги бизнеси билан бирлашди. 

Ушбу битим натижасида ягона компания шаклланди. Унинг умумий бозор қиймати тахминан 1,25 триллион доллар деб баҳоланмоқда. Бу кўрсаткич билан у ҳозирда дунёдаги энг қиммат хусусий компанияга айланди. Бу ҳақда Илон Маск расман маълум қилди.

Битим доирасида компаниялар алоҳида баҳоланган. Жумладан, SpaceX 1 триллион доллар, xAI эса 250 миллиард доллар қийматида баҳоланган. Яъни, SpaceX xAI’ни тўлиқ ўз таркибига қўшиб олди.

Илон Маскнинг айтишича, бирлашган компания вертикал интеграциялашган “инновация двигатели” сифатида ишлайди. Бу дегани, илмий тадқиқот, технология, ишлаб чиқариш ва амалий қўллаш босқичлари битта тизимда бирлаштирилади.

Бирлашувнинг энг муҳим мақсадларидан бири — орбитал маълумотлар марказларини яратиш. Гап қуёш энергиясида ишлайдиган, Ер орбитасида жойлашган сунъий йўлдошлар ҳақида кетмоқда. Улар сунъий интеллект учун зарур бўлган катта ҳисоблаш қувватини космоснинг ўзида бажаради. Бу орқали Ерда мавжуд бўлган электр энергияси етишмовчилиги ва совитиш муаммоларини четлаб ўтиш режалаштирилган.

Битимдан сўнг SpaceX хxAI’нинг барча асосий активларини ўз назоратига олди. Улар орасида Grok сунъий интеллект чатботи ва X ижтимоий тармоғи (собиқ Twitter, xAI уни 2025 йил март ойида сотиб олган) ҳам мавжуд.

Сотиб олиш жараёни нақд пул орқали эмас, балки SpaceX томонидан тахминан 250 миллиард долларлик янги акциялар чиқариш орқали амалга оширилган. Яъни, xAI эгалари SpaceX акцияларига эга бўлишди.

Таҳлилчилар ва оммавий ахборот воситаларининг хабар беришича, ушбу битим катта IPO’га тайёргарлик босқичи бўлиши мумкин. Маълумотларга кўра, SpaceX акцияларини оммага чиқариш жараёни 2026 йил июнь ойидаёқ бошланиши эҳтимолдан холи эмас. Ушбу IPO орқали компания 50 миллиард доллардан ортиқ маблағ жалб қилиши мумкин.