Sunʼiy intellektdan foydalanish boʻyicha etika qoidalari tasdiqlandi

Adliya vazirligi sunʼiy intellektga asoslangan yechimlarni yaratish, joriy etish va ulardan foydalanish boʻyicha etika qoidalarini davlat roʻyxatidan oʻtkazdi (roʻyxat raqami 3787, 2026 yil 14 mart).

Mazkur hujjat sunʼiy intellekt texnologiyalari va tizimlaridan foydalanishda amal qilinishi lozim boʻlgan asosiy etika tamoyillarini belgilaydi. Unga koʻra, quyidagi prinsiplar ustuvor hisoblanadi:

• qonuniylik;
• shaxs, jamiyat va davlat manfaatlari hamda atrof-muhitni himoya qilish ustuvorligi;
• tushunarlilik;
• masʼuliyat, javobgarlik va nazorat;
• adolatlilik hamda kamsitishga yoʻl qoʻymaslik;
• ochiqlik va shaffoflik;
• maʼlumotlar himoyasi;
• ishonchlilik va xavfsizlik.

Qoidalarga muvofiq, inson huquq va erkinliklariga taalluqli yuridik ahamiyatga ega qarorlar qabul qilishda faqat sunʼiy intellekt tizimlari xulosalariga tayanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Shuningdek, sogʻliqni saqlash sohasida, jumladan kasalliklarni tashxislash yoki davolash usullarini belgilashda ham bunday qarorlar faqat sunʼiy intellektga asoslanib qabul qilinmasligi kerak.

Sunʼiy intellekt texnologiyalari va tizimlarini ishlab chiquvchilar hamda ularni joriy etuvchi foydalanuvchilar ushbu texnologiyalardan foydalanish shartlari haqida foydalanuvchilarni xabardor qilishi lozim. Jumladan:

• sunʼiy intellektdan qanday maqsadlarda foydalanish mumkinligi yoki taqiqlanishi;
• sunʼiy intellektga asoslangan qarorlar har doim ham mutlaq toʻgʻri boʻlmasligi;
• uning natijalaridan asosan tavsiyaviy yoki maʼlumot xarakterida foydalanish mumkinligi haqida tushuntirish berilishi kerak.

Shuningdek, hujjatda sunʼiy intellekt bilan bogʻliq jarayonlarda ishtirok etuvchi subʼektlarning huquq va majburiyatlari ham belgilab qoʻyilgan.