Prezident Shavkat Mirziyoyevning tadbirkorlar bilan ochiq muloqotdagi nutqidan asosiy fikrlar

➖ Oʻtgan yarim yillikda Oʻzbekiston iqtisodiyoti 8,5 foizga oʻsdi.

➖ “Fitch” va “Moody’s” xalqaro reyting agentliklari mamlakatimiz suveren kredit reytingini bir pogʻona yaxshiladi.

➖ Jahon bankining investitsiya va ishbilarmonlik muhiti toʻgʻrisidagi hisobotida Oʻzbekiston yetakchi davlatlar qatoridan joy olib, 31-oʻrinni egalladi.

➖ Shu yilning oʻzida xususiy korxonalar yirik davlat kompaniyalaridan 4 trillion soʻmlik kooperatsiya buyurtmalarini olishga erishdi.

➖ Strategik korxonalar mahalliylashtirish uchun 650 dan ziyod yangi mahsulot roʻyxatini eʼlon qilgani tadbirkorlar uchun qoʻshimcha 1 milliard dollarlik bozor yaratdi.

➖ Qoʻshilgan qiymat soligʻiga oʻtish chegarasi 1 milliard soʻmdan 5 milliard soʻmga oshirilgani 600 ming kichik biznes vakiliga katta dalda boʻldi.

➖ Kafe va restoranlarga qoʻshilgan qiymat soligʻidan 100 milliard soʻm “keshbek” sifatida qaytarildi.

➖ Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari uchun qoʻshilgan qiymat soligʻining “nol” stavkasi belgilangani hisobiga 400 milliard soʻm fermerlarning oʻzida qoldi.

➖ Qozogʻistonda 11 turdagi qurilish materiallari importiga qoʻyilgan cheklov bekor qilindi.

➖ Turkmaniston bilan ishlab chiqarilgan tovarlarga nisbatan oʻzaro bojsiz savdo rejimi yoʻlga qoʻyildi.

➖ Iordaniya bilan 150 turdagi, Pokiston bilan 88 turdagi, Eron va Afgʻoniston bilan 34 turdagi mahsulot boʻyicha imtiyozli savdo bitimlari tuzildi.

➖ Mongoliya, Birlashgan Arab Amirliklari, Ummon, Malayziya, Singapur, Indoneziya, Misr va Hindiston bilan ham bunday kelishuvlar boʻyicha ish olib borilmoqda.

➖ Jizzaxda atom elektr stansiyasi, Olmaliqda toʻrtinchi Misni boyitish fabrikasi, “Toshkent – Samarqand” va “Toshkent – Andijon” yoʻnalishlarida yangi zamonaviy avtomobil yoʻllari qurilmoqda.

➖ Xorazmda ekologik avia-yoqilgʻi majmuasi, Surxondaryoda 940 gektarda zamonaviy issiqxona, Yuqorichirchiqda Yangi Toshkent aeroporti qurilmoqda.

➖ Bu yil qiymati 27 milliard dollar boʻlgan 105 ta yangi sanoat va infratuzilma loyihalari boshlanadi.

➖ Barcha hududlarda jami 3 million aholi uchun yangi massivlar barpo etilmoqda.

➖ Yirik loyihalarda oʻz mahsuloti va xizmati bilan ishtirok etmoqchi boʻlgan tadbirkorlar uchun xorijiy investorlar bilan tengma-teng sharoit yaratib beriladi.

➖ Transport-logistika sohasidagi tadbirkorlarga yuk mashinalarini import qilishda boj va utilizatsiya yigʻimi olib tashlandi.

➖ Mahalliy operatorlarga xalqaro tashuvlar uchun vagon taqdim etishda qoʻshilgan qiymat soligʻi “nol” stavkaga tushiriladi.

➖ Kelasi yil Gruziyaning Poti portida quvvati 500 ming tonna boʻlgan logistika markazi ishga tushiriladi, Anakliya porti loyihasi boʻyicha ham amaliy ishlar boshlandi.

➖ Olot, Termiz, Yangiyoʻl, Ohangaron tumanlari va Xonobod shahrida yirik transport-logistika markazlari tashkil etiladi.

➖ 2027 yilda Toshkent xalqaro moliya markazi va “Enterprise Uzbekistan” xalqaro raqamli texnologiyalar markazi ishga tushiriladi.

➖ Soʻnggi yillarda banklar kredit portfelida kichik biznes ulushi 45 foizdan 63 foizga oshdi. Birinchi yarim yillikning oʻzida kichik va oʻrta biznesga 76,5 trillion soʻm resurs ajratildi.

➖ “Kredit xizmatlari yagona raqamli portali”da tadbirkor bitta ariza beradi, banklar esa mijoz uchun raqobat qiladi.

➖ Biznesning har bir bosqichiga mos qoʻllab-quvvatlash choralari va moliyaviy mexanizmlarni taqdim etadigan yaxlit ekotizim yaratiladi.

➖ Yangi tadbirkorlar uchun “Biznes start”, ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyganlar uchun “Biznes lift”, yangi oʻsish bosqichiga oʻtayotganlar uchun “Biznes yuksalish” dasturlari joriy etiladi.

➖ Kichik tadbirkorlar uchun garov taʼminoti masalasini hal qilish maqsadida “kontr-kafolat” tizimi joriy qilinadi.

➖ Endi 10 milliard soʻmgacha kreditda garovning 30 foizini davlat, 30 foizini Biznesni kafolatlash kompaniyasi, yana 15 foizini banklar zimmasiga oladi. Tadbirkorga kredit olish uchun 25 foiz garov topish yetarli boʻladi.

➖ “Virtual soliq maslahatchisi” orqali tadbirkorga xarajat va xatoni kamaytirishga xizmat qiladigan sunʼiy intellekt portali ishga tushdi.

➖ 2027 yildan “sunʼiy intellekt yordamchilari” qurilish, mehnat munosabatlari, tashqi savdo va davlat xizmatlari jarayonlariga ham joriy qilinadi.

➖ Tadbirkorlarni boshidan oxirigacha qoʻllab-quvvatlaydigan, birinchi qadamidan katta biznesga aylangunicha hamrohlik qiladigan kompleks tizim yaratiladi.

➖ Davlat aktivini sotib olishda avans miqdori 30 foizdan 15 foizga tushiriladi.

➖ Olti oy davomida toʻlovlarni toʻliq amalga oshirgan tadbirkorlarga 25 foiz chegirma beriladi. Jami summaning yarmini toʻlaganlar qolganini 7 yilda foizsiz, boʻlib-boʻlib toʻlashi mumkin boʻladi.

➖ Uch oyda sotilmagan davlat mulkining boshlangʻich narxi bosqichma-bosqich 10 foizgacha kamaytiriladi. Auksion muddati 30 kundan 15 kunga, takroriy savdoda 10 kundan 5 kunga qisqaradi.

➖ Yerlar qurilishga ruxsati, arxitektura rejalashtirish topshirigʻi va loyihasi bilan “tayyor paket” shaklida savdoga chiqariladi.

➖ Infratuzilma yigʻimi boʻyicha avans toʻlovi 20 foizdan 5 foizga tushiriladi.

➖ Banklardagi 9 trillion soʻmlik 2,5 mingta mulkni chegirmali narxda, boshlangʻich toʻlovsiz, foizsiz, boʻlib toʻlash sharti bilan sotishga ruxsat beriladi. Banklardan ushbu obʼektlarni sotib olgan tadbirkorlar bir yil yer va mulk soligʻini toʻlamaydi.

➖ Navoiy, Jizzax, Namangan, Urgut va Hazorasp maxsus iqtisodiy zonalarining bir qismida “Bond sanoat zonalari” tashkil etiladi.

➖ “Bond sanoat zonalari”da tadbirkorlarga tayyor binolarni infratuzilmasi bilan taqdim qilishga 50 million dollar ajratiladi.

➖ ASKUE va ASKUG tizimiga ulangan, toʻlov intizomini buzmagan korxonalar uchun elektr energiyasi va gaz boʻyicha avans miqdori 100 foizdan 15 foizga tushiriladi.

➖ Davlat obʼektlari smetasida pudrat korxonalari uchun 7 foiz foyda koʻzda tutiladi. Loyihalash ishlariga esa obʼekt qiymatining 4 foizidan 7 foizigacha mablagʻ ajratiladi.

➖ Sunʼiy intellekt va zamonaviy yondashuvlarni joriy qilgan tadbirkorlarning 54 foizida mahsulotga talab keskin oshgan, 25 foizida tannarx sezilarli kamaygan, 40 foizida ishchilar oyligi 10 foizdan yuqori oʻsgan.

➖ Raqamli Hukumat markazida birinchi super-kompyuter klasteri faoliyati yoʻlga qoʻyildi. Kelasi yil uning quvvati 3 karra oshiriladi.

➖ “10 ming korxona uchun – sunʼiy intellekt hamkor” dasturi boshlanadi.

➖ Korxonalarga sunʼiy intellekt joriy qilish xarajatining 50 foizi – 30 ming dollargacha kompensatsiya qilinadi.

➖ Yangi mahsulotlar sunʼiy intellekt modelini yaratish uchun super-kompyuter imkoniyatlaridan bepul foydalanish mumkin boʻladi.

➖ Korxonalarning yangi mahsulot yaratish, ilgʻor texnologiyalarni joriy qilish boʻyicha ilmiy-tadqiqot xarajatlari byudjetdan qoplanadi.

➖ Elektrotexnika, qurilish materiallari va oziq-ovqat sanoati korxonalariga avtomatlashgan boshqaruv tizimlarini joriy qilish xarajatlarining 50 foizi kompensatsiya qilinadi.

➖ Mahalliy korxonalarning kapital bozoriga jadal kirib borishi uchun nufuzli investitsiya banklari bilan akseleratsiya dasturi yoʻlga qoʻyiladi.

➖ Har yili yillik daromadi 1 trillion soʻmdan yuqori boʻlgan 50 ta korxona tanlab olinib, ularni “IPO”ga tayyorlash va hisobotlarini xalqaro standartlarga moslashtirish xarajatlarining yarmi qoplab beriladi.

➖ Sunʼiy intellekt va zamonaviy yondashuvlarni joriy qilgan tadbirkorlarning 54 foizida mahsulotga talab keskin oshgan, 25 foizida tannarx sezilarli kamaygan, 40 foizida ishchilar oyligi 10 foizdan yuqori oʻsgan.

➖ Raqamli Hukumat markazida birinchi super-kompyuter klasteri faoliyati yoʻlga qoʻyildi. Kelasi yil uning quvvati 3 karra oshiriladi.

➖ “10 ming korxona uchun – sunʼiy intellekt hamkor” dasturi boshlanadi.

➖ Korxonalarga sunʼiy intellekt joriy qilish xarajatining 50 foizi – 30 ming dollargacha kompensatsiya qilinadi.

➖ Yangi mahsulotlar sunʼiy intellekt modelini yaratish uchun super-kompyuter imkoniyatlaridan bepul foydalanish mumkin boʻladi.

➖ Korxonalarning yangi mahsulot yaratish, ilgʻor texnologiyalarni joriy qilish boʻyicha ilmiy-tadqiqot xarajatlari byudjetdan qoplanadi.

➖ Elektrotexnika, qurilish materiallari va oziq-ovqat sanoati korxonalariga avtomatlashgan boshqaruv tizimlarini joriy qilish xarajatlarining 50 foizi kompensatsiya qilinadi.

➖ Mahalliy korxonalarning kapital bozoriga jadal kirib borishi uchun nufuzli investitsiya banklari bilan akseleratsiya dasturi yoʻlga qoʻyiladi.

➖ Har yili yillik daromadi 1 trillion soʻmdan yuqori boʻlgan 50 ta korxona tanlab olinib, ularni “IPO”ga tayyorlash va hisobotlarini xalqaro standartlarga moslashtirish xarajatlarining yarmi qoplab beriladi.

➖ Korxonalarga tashqi bozorga chiqishdagi barcha jarayonlarda kompleks xizmat koʻrsatadigan “eksport navigator” tizimi yoʻlga qoʻyiladi.

➖ Tashqi bozorda mustahkam oʻrin egallashi mumkin boʻlgan 100 ta mahsulot roʻyxati tuzilib, har biri boʻyicha raqobatchilar, tarif tizimi va logistika boʻyicha yechimlar ishlab chiqiladi.

➖ 2 mingta korxonada ishlab chiqarishni tashqi bozor va xaridor segmentiga moslashtirish dasturi amalga oshiriladi.

➖ 100 ta mahsulot boʻyicha tadbirkorlarga har bir bozor kesimida standart va sertifikatlar olishga koʻmaklashiladi, eksport uchun yangi moliyaviy mexanizmlar va eng optimal logistika marshrutlari ishlab chiqiladi.

➖ Tadbirkorlarga xorijiy “brend-meyker” olib kelish xarajatining yarmi – 500 ming dollargacha toʻlab beriladi.

➖ Tashqi bozorlarda milliy brendlarni targʻib qilish va ularni xalqaro talablarga moslashtirishga 50 ming dollargacha subsidiya beriladi.

➖ Market-pleyslar orqali mahsulotlarni omborga joylashtirish va sotish bilan bogʻliq xarajatlarning yarmi – 50 ming dollargacha kompensatsiya qilinadi.

➖ Xalqaro tenderlarda ishtirok etishga yoʻl-yoʻriq koʻrsatadigan konsalting kompaniyalari xarajatining 80 foizi – 50 ming dollargacha qoplab beriladi.

➖ Barcha eksportchilar uchun teng sharoit yaratib, ularni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha yagona tizim qilinadi. Bunga 1 milliard dollar yoʻnaltiriladi.

➖ Diplomatlar “tadbirkorlarning elchisi”ga aylanadi.

➖ Katta eksport bozorimiz boʻlgan 20 ta va istiqboli yuqori yana 5 ta davlatda faol ishlayotgan tadbirkorlarga “eksport elchilari” maqomi beriladi.

➖ Eksportchilar yil yakunigacha qarzni qoplash uchun bankdagi hisobraqamiga valyuta qoʻysa, bu eksport tushumi sifatida qabul qilinadi.

➖ Tovar eksporti uchun toʻlov tushmagan boʻlsa ham, eksport qilishga cheklov olib tashlanadi. Invoys orqali eksport qilishda oldindan 50 foiz tushumni taʼminlash talabi ham bekor boʻladi.

➖ Savdo uyi va distribyutorlar orqali qilingan eksport boʻyicha valyuta tushumini taʼminlash muddati 180 kundan 365 kunga uzaytiriladi.

➖ Eksportchi foydasiga sud qarori chiqqan shartnomalar boʻyicha jarima qoʻllash toʻxtatiladi.

➖ Uch yilda biznesga soliq yuki 13,4 foizdan 12 foizga kamaydi. Oʻtgan oʻn yilda yashirin iqtisodiyot 50 foizdan 26 foizgacha qisqardi.

➖ Iqtisodiyotni “soya”dan chiqarish tekshirish bilan emas, aksincha, tadbirkorga yoʻl koʻrsatib, toʻgʻri ishlashga oʻrgatish orqali boʻlishi kerak.

➖ Kichik biznes faoliyatida inson sogʻligʻi va boshqa tadbirkorlar manfaatiga zarar yetkazish bilan bogʻliq boʻlmagan har qanday tekshirish uchun uch yil muddatga moratoriy eʼlon qilinadi.

➖ Endi oʻrta va yirik tadbirkorlar korxonasini ixtiyoriy profilaktik auditdan oʻtkazsa, uning xulosasini soliq organi tan oladi.

➖ Aniqlangan kamchilikni bartaraf qilgan tadbirkor jarimaga tortilmaydi va ushbu davr uchun soliq organi tekshiruv oʻtkazmaydi.

➖ Yongʻin xavfsizligi, qurilish, sanitariya va karantin tizimlarida ham profilaktik audit mexanizmi yoʻlga qoʻyiladi.

➖ Yil davomida oʻtkaziladigan har qanday takroriy tekshiruv faqat Biznes-ombudsman ruxsati bilan amalga oshiriladi.

➖ Hozir 51 ta idora moliyaviy jarima qoʻllash vakolatiga ega. Jarima mablagʻ yigʻish uchun emas, sohada tartib-intizom va profilaktika uchun xizmat qilishi kerak.

➖ Barcha turdagi jarimalar miqdori oʻrtacha 2 barobarga kamaytiriladi.

➖ Davlat xaridida qabul qilingan tovar boʻyicha zakalat puli avtomatik qaytadigan tizim joriy qilinadi.

➖ Kelasi yildan tadbirkor va davlat oʻrtasidagi nizolarni koʻrishda “Tadbirkorning haqlilik prezumpsiyasi” tamoyili joriy qilinadi.

➖ Endi tadbirkorning aybdorligi sudda isbotlanmaguncha, u aybsiz deb hisoblanadi, jarima va boshqa taʼsir choralari qoʻllanilmaydi.

➖ Tadbirkorlarga iqtisodiy va moliyaviy jarimalar qoʻllashda “Birinchi xato uchun – ogohlantirish” qoidasi yoʻlga qoʻyiladi.

➖ Birinchi marta qoida buzgan, lekin fuqarolar hayoti va sogʻligʻi, oʻzgalar mulkiga zarar yetkazmagan tadbirkorlarga kamchilikni bartaraf etish uchun 10 kun muddat beriladi.

➖ Tadbirkor foydasiga qaror chiqarilgan ishlar boʻyicha davlat idoralarining yetarli asos boʻlmasa-da, ishni oxirgi instansiyagacha olib borishiga chek qoʻyiladi.

➖ Nazorat organlari birinchi instansiyadan keyingi har bir bosqichda sudga murojaat qilish uchun davlat bojini toʻlashi majburiy boʻladi.

➖ Savdo-sanoat palatasi huzuridagi Soliqqa oid nizolar boʻyicha ekspert kengashiga bojxona, qurilish, sanitariya, karantin va veterinariya sohalaridagi nizolarni koʻrib chiqish vakoliyati ham beriladi.

➖ Tadbirkorlikka oid davlat xizmatlarining 50 foizi “sukut – rozilik” tamoyiliga oʻtkaziladi.

➖ Agar tadbirkorning arizasi belgilangan vaqtda koʻrib chiqilmasa, murojaat avtomatik ravishda tadbirkor foydasiga hal qilingan hisoblanadi.

➖ Litsenziya boʻyicha ariza rad qilingan har bir holatni Biznes-ombudsman oʻrganadi. Asossiz rad qilish uchun javobgarlik kuchaytiriladi.

➖ 30 dan ziyod faoliyat turi boʻyicha litsenziya va ruxsatnomalar bekor qilinadi.

➖ Yana 35 ta litsenziya va ruxsatnomani berish muddati 2-3 karra qisqartiriladi.

➖ 10 ta litsenziya va ruxsatnoma xabardor qilish tartibiga oʻtkaziladi.

➖ Oziq-ovqat eksportida talab etiladigan 3 ta ruxsatnoma – veterinariya, sanitariya va fitosanitariya hujjatlari oʻrniga “Yagona salomatlik sertifikati” beriladi.

➖ Yangi litsenziya va ruxsatnoma joriy qilishdan olti oy oldin u 3 ta hududda eksperimentdan oʻtkaziladi.

➖ Biznes vakillarining ijro hujjatlari, ayniqsa, tadbirkor mulkiga taqiq qoʻyish bilan bogʻliq eʼtirozlarini hal qilish uchun ijro masalalari boʻyicha alohida uchrashuv oʻtkaziladi.

➖  Yil boshidan yurtimizga 8 million xorijiy sayyoh tashrif buyurdi, ularning Oʻzbekistonda boʻlish muddati 8 kungacha uzaydi.

➖  Mehmonxona qurish, rekonstruksiya qilish va jihozlashga 50 million dollar resurs ajratiladi.

➖  Tadbirkorlarga mehmonxona qurish, rekonstruksiya qilish va jihozlash uchun 10 yil muddatga milliy valyutada 16 foizli kredit beriladi.

➖  Uch, toʻrt va besh yulduzli mehmonxona qurishga subsidiyalar berish muddati yana ikki yilga uzaytiriladi.

➖  Subsidiya olish uchun mehmonxona toifasini tasdiqlashda xorijiy kompaniyalar xulosasini talab etish amaliyoti bekor qilinadi.

➖  Mehmonxonalar uchun yer va mulk soligʻini 10 barobar kam stavkada toʻlash boʻyicha imtiyoz 2030 yilgacha uzaytiriladi.

➖  Joylashtiruv oʻrinlari 50 tadan koʻp boʻlgan mehmonxonalarga naqd valyutani qabul qiladigan bankomatlarni banklarning oʻzi oʻrnatib beradi.

➖  Turoperatorlarning xorijiy turistlarga koʻrsatgan xizmati eksportga tenglashtirilib, qoʻshilgan qiymat soligʻidan ozod qilinadi.

➖  Turistik avtobus, elektrobus va mikroavtobuslar olib kelishda bojxona imtiyozi yana bir yilga uzaytiriladi. Bunday turistik transportlar uchun utilizatsiya yigʻimi ham undirilmaydi.

➖ Bu yil yalpi ichki mahsulotni 180 milliard dollardan, eksportni 40 milliard dollardan oshirish boʻyicha katta marra olinmoqda.

➖ Tadbirkorlar yuqori daromadli ish oʻrinlarini koʻpaytirishi, qoʻshilgan qiymatni oshirishi, tashqi bozorlarga jadal kirib borishi uchun barcha sharoitlarni yaratish davom ettiriladi.

➖ Toshkentlik tadbirkorlar va korxona egalari “biz faqat tashqi bozor, eksportga ishlaymiz”, degan tashabbus atrofida birlashib, amaliy ishlarga kirishishi kerak.

➖ Andijon, Fargʻona va Namanganda toʻqimachilik va mashinasozlikda ichki bozor yoki xomashyo eksporti bilan cheklanmasdan, toʻliq zanjirli ishlab chiqarishni kengaytirish zarur.

➖ Samarqand, Buxoro va Xorazmda turizm va kreativ industriyani yangi imkoniyat maydoniga aylantirish, agrosanoatda xalqaro brendlarni yaratish uchun katta salohiyat bor.

➖ Navoiy va Toshkent viloyatida togʻ-kon, metallurgiya va ilmiy kimyoda korxonalar, olimlar va ishlab chiqaruvchilar birgalikda ishlashi kerak.

➖ Qashqadaryo va Surxondaryoda agrosanoat, neft-gaz kimyosida oddiy xomashyo sotishdan tayyor mahsulotning eng uzun va daromadli zanjiriga oʻtish zarur.

➖ Qoraqalpogʻistonda “yashil energetika”, Ay-Ti va sunʼiy intellektni iqtisodiy “drayver”ga aylantirish vazifasi qoʻyildi.

➖ Jizzax va Sirdaryoda avtomobilsozlik, elektrotexnika va qurilish materiallari sohasida salohiyatli klaster tizimi yaratilib, tadbirkorlar dunyoda raqobatlasha oladigan eng arzon tannarx va eng ilgʻor texnologiyalarga ega boʻlishi shart.