Norwegian emas, British Airways: Norvegiya — Angliya oʻyini qanday qilib ikki aviakompaniyaning marketing masterklassiga aylandi?

12 iyul kuni tongga yaqin Norvegiya jahon chempionatidagi tarixiy yurishini yarim finalgacha davom ettirishga juda yaqin keldi. Andreas Shelderup 36-daqiqada hisobni ochdi, Jud Bellingem esa birinchi boʻlimga qoʻshib berilgan vaqtda Angliyani magʻlubiyatdan qutqardi.

Bu gol ortidan toʻp maydon ustidagi kamera trosiga tekkan boʻlishi mumkinligi haqida tortishuvlar boshlandi. FIFA toʻp ichidagi sensorlar hech qanday kontakt qayd etmaganini maʼlum qildi. Asosiy vaqt gʻolibni aniqlamadi, Bellingem esa qoʻshimcha vaqtning 93-daqiqasida ikkinchi golini urib, Angliyani yarim finalga olib chiqdi.

Uchrashuv Norvegiyaning munosib qarshiligi, Angliyaning kambeki va Bellingemning dubli bilan esda qoldi. Shuningdek, Norwegian hamda British Airways aviakompaniyalari ushbu oʻyindan qanday qilib katta homiylik xarajatlarisiz global marketing kampaniyasi yaratish mumkinligi boʻyicha alohida master-klass koʻrsatdi.

Logotip oʻrtaga qoʻyilgan garov

Hammasi oʻyindan uch kun oldin Norwegianʼning Instagramʼdagi oddiy murojaatidan boshlandi.

“Hey, British Airways, garov oʻynashni xohlaysanmi? Agar Norvegiya gʻalaba qilsa, yakshanba kuni Instagramʼdagi logotipingni bir kunga biznikiga almashtirasan. Angliya yutsa, biz ham shunday qilamiz. Kelishdikmi?” — deb yozdi aviakompaniya.

British Airways bunga: “Yuta olmaydigan garovlarni oʻynamang”, — deya javob qaytardi. Norwegian raqibini qoʻrqayotganlikda ayblagach, Britaniya aviakompaniyasi ingliz tilidagi soʻz oʻyini bilan — “Scared? Nor-way, mate”, yaʼni “Hecham-da”, degan mazmunda javob berdi.

Bu oddiy hazil sifatida yakunlanishi mumkin edi. Biroq Norwegian suhbatni davom ettirdi, British Airways esa chaqiriqni qabul qildi. Keyinchalik aviakompaniyalar British Airways bosh ofisida qoʻl siqish va logotiplarni almashish aks etgan qoʻshma videoni eʼlon qilib, garovni rasman tasdiqladi.

Garovning sharti juda sodda edi. Qaysi mamlakat terma jamoasi yutqazsa, oʻsha davlat aviakompaniyasi Instagramʼdagi profil suratini 24 soatga raqibining logotipiga almashtiradi.

Shundan soʻng suhbat ikki brend doirasidan chiqib ketdi. Malaysia Airlines oʻyinni oʻzining mashhur ichimligi va satay bilan tomosha qilishini yozdi. Austrian Airlines: “Sizlar logotip uchun kurashinglar, biz shnitsel olib kelamiz”, — deya izoh qoldirdi. KLM, Wizz Air, Finnair, Riyadh Air va boshqa aviakompaniyalar ham bahsga qoʻshildi. Ular “tomoshabin”, “hakam” va “VAR” vazifasini oʻz zimmasiga ola boshladi.

Norwegian bitta post yordamida butun aviatsiya sanoati qatnashadigan, futbol muxlislari esa yakunini kutadigan kichik serial yaratdi. Garovda real tavakkal borligi kampaniyani yanada qiziqarli qildi. Gap oddiy sovrin emas, kompaniyaning eng taniqli aktivi, uning logotipi haqida ketayotgan edi.

Odatdagidan 50–200 baravar koʻp reaksiya

Kampaniya natijalari uchrashuv boshlanishidan oldinoq koʻrina boshladi.

Norvegiyaning E24 nashri maʼlumotiga koʻra, British Airways’ga garov taklif qilingan video qisqa vaqt ichida qariyb 2 mln marta koʻrilgan. Nashr bunday koʻrsatkich Norwegian sahifasi uchun noodatiy ekanini qayd etgan. 

Aviakompaniyaning logosini oʻzgartirgani haqidagi posti esa deyarli 1 mlnta layk toʻplashga erishdi. 

Skift hisob-kitobiga koʻra, Norwegian’ning odatiy Instagram postlari 400 tadan 1,5 mingtacha reaksiya yigʻadi. British Airways’ga tashlangan chaqiriq esa 300 mingdan ortiq “layk” oldi. Bu kompaniyaning odatiy natijasidan taxminan 53–200 baravar yuqori koʻrsatkichdir.

Norwegian sahifasida 400 mingdan ortiq obunachi borligini hisobga olsak, bitta post olgan reaksiyalar uning butun auditoriyasining qariyb beshdan biriga teng boʻldi.

Aviakompaniya vakili Eyvind Hammer Myurening aytishicha, kampaniya bilan bogʻliq postlar dunyo boʻylab oʻn millionlab kishiga yetib borgan.

“Biz bu gʻoyaning bunchalik katta qabul qilinishini million yilda ham kutmagan boʻlardik. Eng muhimi, deyarli barcha izohlar va fikrlar ijobiy boʻldi. Bu garovdan ikki aviakompaniya va goʻyo butun internet ishtirok etayotgan hamkorlikka aylandi”, — dedi u Business Insider’ga.

British Airways ham kampaniyadan oʻz ulushini oldi. Kompaniyaning oʻyin tugaganidan keyingi posti 171 mingta “layk” va 2,7 mingdan ortiq izoh yigʻdi. Taqqoslash uchun, undan avvalgi oddiy yoʻnalishlar haqidagi postlar ancha kam faollik yigʻgan.

Shu tariqa, futbol garoviga bagʻishlangan videoda “layk”lar qariyb 12 baravar, izohlar esa 10,5 baravar oshdi.

Norwegian ushbu kampaniyada oʻzini jasur va hazilkash “anderdog” sifatida koʻrsatdi. Odatda ancha konservativ kommunikatsiya yuritadigan British Airways esa auditoriyaga yaqinroq, hazilni tushunadigan va tezkor javob bera oladigan brend obrazini yaratdi.

Bundan tashqari, aviakompaniyalar bir-birining auditoriyasiga chiqdi. Norwegian British Airways’ning qariyb 2 mln obunachisi oldida koʻrindi, British Airways esa Norvegiya terma jamoasi atrofida shakllangan kuchli emotsional oqimga qoʻshildi.

Norvegiya yutqazdi, Norwegian esa sotuvni boshladi

Maydondagi natija garov taqdirini hal qildi. Angliyaning 2:1 hisobidagi gʻalabasidan keyin Norwegian Instagram’dagi profil suratini British Airways logotipiga almashtirdi.

“Turnir biz uchun yakunlangan boʻlsa-da, bu doʻstona garov qalbimizda abadiy qoladi. Angliya va British Airways’ga yarim finalda omad tilaymiz”, — deb yozdi kompaniya.

British Airways esa raqobat faqat oʻyin davomida boʻlganini, ikki aviakompaniya oʻrtasidagi doʻstlik davom etishini bildirdi. Kompaniya Norwegian’ning ijtimoiy tarmoqlar jamoasiga London va Norvegiya oʻrtasidagi reyslar uchun aviachiptalar taklif qilishini ham hazil bilan aytdi.

Norwegian kampaniyani magʻlubiyatni tan olish bilan yakunlamadi. Aviakompaniya “Well played, England. Fancy a trip to Norway?” shiori ostida Angliya va Norvegiya oʻrtasidagi yoʻnalishlar uchun qisqa muddatli chegirmali savdoni eʼlon qildi. Taklif uchun “FBALLCOMINGHOME” promokodi yaratildi.

Shu tariqa, kompaniya avval futbol orqali eʼtibor yigʻdi, keyin esa uni asosiy mahsuloti — aviachiptalar savdosiga yoʻnaltirdi. Alohida promokod Norwegian’ga aynan ushbu kampaniya orqali qancha bron amalga oshirilganini oʻlchash imkonini ham beradi.

Aviakompaniya chegirma natijasida sotilgan chiptalar yoki olingan daromadni hozircha ochiqlamagan. Shu sababli kampaniyaning bevosita moliyaviy qaytimini hisoblashning imkoni yoʻq. Ammo marketing natijasi allaqachon koʻrinib turibdi. Bular ichida oʻn millionlab qamrov, odatdagidan oʻnlab baravar yuqori faollik, xalqaro OAVlarda bepul yoritilish va sotuvga yoʻnaltirilgan katta trafik bor.

Nega bu kampaniya ishladi?

Birinchidan, kompaniyalar auditoriya eʼtibori allaqachon jamlangan voqeani tanladi. Ular futbolga qiziqish uygʻotishga urinmadi — mavjud hissiyot va milliy raqobatni oʻz brendlari atrofidagi suhbatga aylantirdi.

Ikkinchidan, garov sharti juda oddiy edi. Uni tushunish uchun maxsus reklama roligini koʻrish yoki uzun qoidalarni oʻqish talab qilinmadi: kimning terma jamoasi yutqazsa, oʻsha aviakompaniya raqibining logotipini bir kun ishlatadi.

Uchinchidan, bahsda real tavakkal mavjud edi. Logotip kompaniyaning eng muhim aktivlaridan biri hisoblanadi. Raqib brendini oʻz sahifasiga joylashtirish ehtimoli auditoriyani nafaqat oʻyin natijasini, balki garovning davomini ham kuzatishga undadi.

Toʻrtinchidan, kompaniyalar bahsni oʻyin tugashi bilan toʻxtatmadi. Norwegian magʻlubiyatni ochiq tan olib, vaʼdasini bajardi va ijobiy kayfiyatni saqlab qoldi. Keyin esa yigʻilgan eʼtiborni chegirmali aviachiptalar taklifiga aylantirdi.

Natijada maydonda Angliya, logotiplar bahsida esa British Airways gʻalaba qildi. Ammo kampaniyaning asosiy tashabbuskori sifatida eng katta marketing foydasini Norwegian oldi. Kompaniya bir kunga oʻz logotipidan ayrildi, evaziga esa odatiy koʻrsatkichlaridan bir necha baravar yuqori faollik, global media eʼtibori va mahsulotini reklama qilish uchun tayyor auditoriyaga ega boʻldi.