Moody’s Oʻzbekistonning suveren kredit reytingini darajasini oshirdi
Moody’s Ratings Oʻzbekistonning uzoq muddatli suveren kredit reytingini Ba3’dan Ba2’ga koʻtardi. Agentlik bunga iqtisodiy oʻsishning barqarorligi, byudjet intizomining kuchayishi va davlat boshqaruvidagi islohotlarni asosiy sabab sifatida koʻrsatdi. Reyting prognozi “ijobiy”dan “barqaror”ga oʻzgartirildi.
Moody’s Ŭzbekistonning uzoq muddatli emitent va taʼminlanmagan qarz majburiyatlari reĭtingini Ba3’dan Ba2’ga, ŭrta muddatli obligatsiyalar dasturlari reĭtingini esa Ba3dan Ba2ga oshirdi.
Shuningdek, mahalliĭ valyutadagi mamlakat reĭtingi chegarasi Ba1’dan Baa3’ga, xorijiĭ valyutadagi chegara Ba3’dan Ba2’ga kŭtarildi.
Agentlik qarorini Ŭzbekistonda institutsional va iqtisodiĭ siyësat samaradorligining oshishi, iqtisodiyëtning tashqi zarbalarga bardoshliligi kuchaĭishi hamda fiskal kŭrsatkichlarning yaxshilanishi bilan izohladi.
Moody’sga kŭra, davlat boshqaruvi, raqobat muhiti va korporativ boshqaruvni yaxshilashga qaratilgan islohotlar Ŭzbekistonning kredit profilini mustahkamlamoqda. Shu bilan birga, iqtisodiyëtning xizmatlar, sanoat va qurilish hisobiga diversifikatsiyalanayëtgani oltin va xomashë bozoriga bogʻliqlikni bosqichma-bosqich kamaĭtirmoqda.
Iqtisodiĭ ŭsish yuqori darajada saqlanmoqda
Ŭzbekiston iqtisodiyëti 2025 ĭilda 7,7 foizga ŭsdi. 2026 ĭilning birinchi choragida esa ŭsish surʼati ĭillik hisobda 8,7 foizni tashkil etdi.
Moody’s 2026–2027 ĭillarda iqtisodiĭ ŭsish 6,1–6,3 foizgacha sekinlashishini kutmoqda. Shunga qaramaĭ, bu agentlik reĭting beradigan mamlakatlar orasidagi eng yuqori kŭrsatkichlardan biri bŭlib qoladi.
Ŭsishni tarkibiĭ islohotlar, qulaĭ demografik vaziyat, xorijiĭ investitsiyalar va investorlar geografiyasining kengaĭishi qŭllab-quvvatlamoqda. Ŭzbekistonga Xitoĭ, Rossiya, Turkiya, Fors kŭrfazi davlatlari va Yevropa Ittifoqidan investitsiyalar kirib kelmoqda.
Bundan tashqari, 2025 ĭilda Ŭzbekistonga pul ŭtkazmalari 27 foizga oshib, rekord darajadagi 18,9 mlrd dollarga yetdi.
Byudjet taqchilligi ikki baravar qisqardi
Moody’s fiskal intizomning kuchaĭishini reĭting oshirilishining muhim omillaridan biri sifatida qaĭd etdi.
Davlat byudjeti taqchilligi 2023 ĭilda yalpi ichki mahsulotning 4 foizidan yuqori bŭlgan bŭlsa, 2025 ĭilda qariĭb 2 foizgacha qisqardi.
Bunga energetika subsidiyalarini kamaĭtirish, elektr energiyasi va gaz tariflarini bosqichma-bosqich bozor narxlariga yaqinlashtirish hamda ijtimoiĭ yërdamni aniqroq ĭŭnaltirish hisobiga erishilgan.
Xususan, gaz sohasiga ajratiladigan subsidiyalar YaIMning 1,4 foizidan 0,3 foizigacha kamaĭgan. Elektr energiyasi va gaz tariflarini 2027–2028 ĭillarga borib xarajatlarni tŭliq qoplaĭdigan darajaga yetkazish rejalashtirilgan.
Agentlik 2026–2028 ĭillarda byudjet taqchilligi YaIMning 3 foizidan past bŭlishini, davlat qarzi esa YaIMga nisbatan qariĭb 35 foiz atrofida barqarorlashishini prognoz qilmoqda.
UzNIF joĭlashtirilishi investorlar ishonchi belgisi sifatida baholandi
Moody’s Ŭzbekiston Milliĭ investitsiya jamgʻarmasi — UzNIF aksiyalarining 2026 ĭil maĭ oĭida ikki fond birjasiga chiqarilishini ham alohida qaĭd etdi.
Joĭlashtirish natijasida qariĭb 691 mln dollar jalb qilindi. Agentlik ushbu bitimni davlatning iqtisodiyëtdagi ulushini kamaĭtirish, korporativ boshqaruvni yaxshilash va ĭirik davlat korxonalariga xususiĭ investorlarni jalb qilishga taĭyërligini kŭrsatuvchi omil sifatida baholadi.
Energetika va gaz bozorlarini liberallashtirish, mustaqil tartibga soluvchi organlarni tashkil etish, Jahon savdo tashkilotiga aʼzo bŭlish jarayëni va korrupsiyaga qarshi tizimlarni kuchaĭtirish ham reĭtingga ijobiĭ taʼsir qilgan.
Davlat korxonalari va banklar bilan bogʻliq xavflar saqlanib qolmoqda
Moody’s reĭting prognozini «barqaror» deb belgiladi. Bu Ŭzbekistonning kredit profiliga taʼsir qiluvchi ijobiĭ imkoniyatlar va salbiĭ xavflar hozircha muvozanatda ekanini anglatadi.
Agentlik davlat korxonalari va davlat-xususiĭ sheriklik loĭihalari bilan bogʻliq shartli majburiyatlarni asosiĭ fiskal xavflardan biri sifatida kŭrsatdi. Ularning umumiĭ hajmi YaIMning qariĭb 25 foiziga teng deb baholanmoqda.
Davlat banklarining moliya tizimidagi ustun mavqei ham xavf omili bŭlib qolmoqda. Davlat siyësati doirasida ajratiladigan imtiyëzli kreditlarning jami kredit portfelidagi ulushi 2020 ĭildagi 39 foizdan 2025 ĭil yakunida 19,2 foizgacha kamaĭgan.
Biroq davlat banklarini restrukturizatsiya qilish va xususiĭlashtirish jarayënida muammoli aktivlar aniqlanishi yëki banklarga qŭshimcha kapital kiritish zarurati yuzaga kelishi mumkin. Bu esa davlat byudjeti uchun qŭshimcha majburiyatlarni keltirib chiqaradi.
Reĭting qachon yana oshirilishi mumkin?
Moody’sga kŭra, islohotlarning boshqaruv sifati va davlat institutlari samaradorligida barqaror natija berishi Ŭzbekiston reĭtingining yana oshirilishiga olib kelishi mumkin.
Buning uchun davlat korxonalari va banklari bilan bogʻliq fiskal xavflar kamaĭishi, raqobat muhiti yaxshilanishi, xususiĭ sektor investitsiyalari kŭpaĭishi va pul-kredit siyësati samaradorligi mustahkamlanishi kerak.
Aksincha, islohotlarning sekinlashishi yëki ortga qaĭtishi, davlat korxonalari, banklar va DXSh loĭihalaridan kelib chiqadigan majburiyatlarning keskin oshishi, shuningdek, tashqi zaxiralarning kamaĭishi reĭting pasaĭishiga sabab bŭlishi mumkin.
Avvalroq Fitch Ratings Oʻzbekistonning suveren kredit reytingi boʻyicha prognozini yaxshilagan edi.
Agentlik mamlakatning uzoq muddatli xorijiy valyutadagi emitent defolt reytingini “BB” darajasida saqlab qoldi, biroq prognozni “Stable”dan “Positive”ga koʻtardi.
