Claude ёки ChatGPT: ўзбекистонликлар қайси AI’га кўпроқ пул тўламоқда?
2026 йилнинг тўққиз ойида Claude сунъий интеллектини ишлаб чиқувчи Anthropic компанияси Ўзбекистонда 116,1 млрд сўмлик хизмат кўрсатди. Бу ChatGPT яратувчиси OpenAI’нинг 83,1 млрд сўмлик кўрсаткичидан 33 млрд сўм ёки қарийб 40 фоизга кўп. Айниқса, учинчи чоракда Anthropic’нинг солиқ тўловлари ОпенАИ’никига нисбатан тезроқ ошган.
2026 йилнинг январь–сентябрь ойларида Anthropic (Claude) Ўзбекистон бюджетига 14 млрд сўм, OpenAI (ChatGPT) эса 10 млрд сўм солиқ тўлаган. Бу ҳақда Солиқ қўмитаси маълумотларида келтириб ўтилган.
Йил бошида вазият бошқача эди. Биринчи чоракда OpenAI 21,5 млрд сўмлик хизмат кўрсатиб, 2,5 млрд сўм солиқ тўлаган. Anthropic’нинг хизматлари қиймати эса 12,6 млрд сўмни, солиқ тўловлари 1,5 млрд сўмни ташкил этган.
Бироқ иккинчи чоракдан бошлаб вазият ўзгарган. Биринчи ярим йиллик якунида Anthropic’нинг солиқ тўловлари 6,3 млрд сўмга етиб, OpenAI’нинг 5,6 млрд сўмлик натижасидан ошиб кетган.
Учинчи чоракда икки компания ўртасидаги фарқ янада кенгайган. Июль–сентябрь ойларида Anthropic 7,7 млрд сўм солиқ тўлаган. Бу унинг дастлабки олти ойдаги жами тўловларидан ҳам кўп.
OpenAI’нинг учинчи чоракдаги солиқ тўловлари эса 4,4 млрд сўмни ташкил этган. Натижада ушбу даврда Anthropic’нинг кўрсаткичи OpenAI’никидан 75 фоизга юқори бўлган.
Таққослаш учун, биринчи чоракда OpenAI Anthropic’дан қарийб 67 фоиз кўпроқ солиқ тўлаган эди. Тўққиз ой якунига келиб эса Anthropic жами солиқ тўловлари бўйича ОпенАИ’дан 40 фоизга олдинга чиқди.
Шу тариқа, Anthropic электрон хизматлар кўрсатувчи хорижий компаниялар рейтингида бешинчи ўринга кўтарилган. OpenAI эса олтинчи ўринни эгаллаган.
2025 йилда вазият бошқача бўлган. Ўша йилнинг апрель ойида Ўзбекистонда солиқ тўловчи сифатида рўйхатдан ўтган OpenAI йил якунига қадар 57,8 млрд сўмлик хизмат кўрсатиб, 11,7 млрд сўм солиқ тўлаган. Anthropic эса 2025 йилнинг энг йирик ўнта хорижий солиқ тўловчиси рўйхатида бўлмаган.
Умуман, 2026 йилнинг тўққиз ойида Ўзбекистонда электрон хизматлар кўрсатувчи хорижий компаниялар сони 109 тага етган. Уларнинг жами хизматлари қиймати бир йил ичида 85,2 фоизга ошиб, 1,94 трлн сўмни ташкил этган.
Хорижий компаниялардан тушган солиқлар эса 124,8 млрд сўмдан 232,8 млрд сўмгача кўпайган. Энг йирик солиқ тўловчилар Apple (54,2 млрд сўм), Google (52,6 млрд сўм) ва Meta (46,7 млрд сўм) бўлган.
